سه شنبه هفدهم فروردین ۱۴۰۰ - 11:9 - یعقوب زایرکعبه -
رودخانه زیلبیر چای در ضلع شمالی روستای دولت آباد شهرستان مرند
درقسمت خروجی روستای دولت آباددر ضلع شمالی آن به سمت منطقه گردشگری قلمه لیخ تقریبا پس از اتمام منازل مسکونی مردم منطقه زیلبیر چای روستا شروع می شود که بستر رودخانه ای آن از قدیم محدوده روستا را از باغات ومنطقه کوهستانی آن جدا کرده است در ایام قدیم که هنوز سد بناب احداث نشده بود تقریبا با هر بارندگی دربستر رودخانه چای سیل جاری می شد وحتی خود بنده یادم هست که چندین بار آنقدر سیل می آمد که تاارتفاع تپه ای (کوللوه ) پر از آب می شد وحتی بزرگان نقل میکردند که چندین بار حتی سیل سرریز شده وداخل روستا آمده بود .گاهی دامداران عزیز روستا مجبور می شدند برای آوردن گوسفندان خود از سمت باغات به داخل روستا که باید عرض رودخانه را طی میکردند متوسل به تراکتور شوند تا گوسفندان را سیل نبرد .در زمستان های سرد روزگاران قدیم حتی آب منطقه چای یخ می زد وبرای بازیهای زمستانی از جمله اسکیت روی یخ و فرفره بازی (میزیراق سالماق)محل مناسبی برای تفریح جوانان آن دوره وزمانه بود. در ماههای خشک سال که معمولا بستر رودخانه خشک می شد ومردم داخل روستا معمولا به کار ساخت وساز یا تعمیرات خانه ها می پرداختند بیشترین نقش کمکی را شن وماسه های این منطقه ایفا میکرد ومردم دوران گذشته با گاری یا تراکتور از شن وماسه این رودخانه برای آسفالت حیاط یا ملات ساختمانها استفاده می کردند معمولا درهمین ماههای خشک سال گوسفندانی که از منطقه کوهستانی به روستا برمی گشتند در بستر همین رودخانه که خشک بود نگه داشته می شدند تا صاحبان آنها سر برسند وشیرهای گوسفندان را بدوشند کاش آن موقع دوربین عکاسی داشتم واز شلوغی وصفا وصمیمیت مردم آن روزگار عکس می گرفتم مخصوصا ازمادرانی دلسوزوپرتلاش که بچه بر پشت مشغول دوشیدن شیر گوسفندان بودند .
بتدریج با احداث سد بناب در بالا دست رودخانه زیلبیر وکم شدن بارشها این رودخانه که زمانی تقریبا پر آب ودایمی بود به رودخانه ای خشک و فصلی تبدیل شد وامروزه دیگر در بستر این منطقه فقط در زمانی که بارندگی خیلی زیاد وناگهانی باشد آبی روان می شود که دیگر قدرت وطغیان سیل های قدیمی را ندارد متاسفانه در سالهای اخیر با ریختن زباله ها ونخاله های ساختمانی در بستر این رودخانه مناظر زشتی در این منطقه پیش آمده است که با کوشش های شورای محترم روستا ودهیار عزیز این مشکل تا حدودی حل شده است اما باید بستر این رودخانه ومسیل آن همیشه باز باشد چرا که از قدیم اینجا راه آب است واگر سهل انگاری صورت بگیرد ومسیرها از زباله انباشته شود خدای ناکرده شاید سیلی قوی وطغیان گر بیاید وباعث خسارات جانی ومالی برای مردم روستا شود .
نویسنده : یعقوب زایرکعبه
تاریخ : 1400/1/17
تصاویر سیل در منطقه چای در فروردین ماه سال 1396


تصاویر تلاشهای شورا ودهیاری برای باز نگه داشتن مسیل رودخانه چای در اسفند سال 1397

